Arap Yarımadası’nda 2018 yılında etkili olan iki büyük kasırganın Rubülhali Çölü’nde oluşturduğu geçici su birikintileri, çöl çekirgelerinin fark edilmeden üremesine yol açtı. Popülasyonun 8 bin kat büyümesiyle başlayan süreç, Doğu Afrika ve Asya’ya yayılarak son 70 yılın en yıkıcı istilalarından birini başlattı.
Umman ve Yemen kıyılarına Mayıs 2018’de Mekunu, Ekim 2018’de ise Luban kasırgaları ulaştı. Bölge normallerinin yaklaşık beş katı düzeyinde gerçekleşen 100 ila 300 milimetrelik yağışlar, çöl zeminini nemlendirerek kitlesel üreme alanlarına dönüştürdü. İki haftalık kuluçka, altı haftalık larva ve üç haftalık erişkinlik evreleriyle çoğalan çekirgeler, art arda gelen üç nesil boyunca sayısal olarak 8 bin katlık artışa ulaştı.
Sürülerin Yayılımı ve Tüketim Gücü
Yetişkin bir çöl çekirgesi günde 2 gramlık kendi ağırlığı kadar bitki tüketirken, artan popülasyon yoğunluğu kilometrekare başına 40 ila 80 milyonluk kümelere dönüştü. Günlük 150 kilometre mesafe katedebilen bir kilometrekarelik sürü, günde yaklaşık 160 ton yeşil bitkiyi tüketerek 35 bin kişinin gıda ihtiyacına denk gelen tarımsal tahribata yol açtı. Ocak 2019 itibarıyla Yemen ve Suudi Arabistan sınırlarını aşan çekirge kafileleri, bahar aylarında İran, Pakistan ve Hindistan hattı ile Doğu Afrika’daki Etiyopya ve Somali’ye yayıldı.
Aralık 2019’da gerçekleşen Pawan Kasırgası Doğu Afrika’daki krizi derinleştirirken, Kenya 2020 başında son 70 yılın en yoğun istilasıyla mücadele etmek zorunda kaldı. Erken müdahale ve saha takibinde yaşanan aksaklıklarda şu etkenler rol oynadı:
Yemen ve Somali’deki çatışma ortamının üreme alanlarında saha incelemesi yapılmasını engellemesi,
Doğu Afrika Çöl Çekirgesiyle Mücadele Örgütü’nün operasyonel kaynaklarının yetersiz kalması,
COVID-19 salgınına bağlı kısıtlamalar yüzünden ilaç sevkiyatı ve uzman personel intikalinde aksamalar yaşanması.
Hint Okyanusu’nun kuzeybatısında 2018’de 2 olan kasırga sayısı, 2019 yılında 8’e ulaşarak 1976’dan bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Okyanus yüzey sıcaklıklarındaki yükselişin, benzer istila dalgalarının tekrarlanma riskini artırdığı kaydedildi.
