Colorado Eyalet Üniversitesi bünyesinde yürütülen araştırma, bina çatılarındaki güneş panellerinin altına ekilen safranın gölgesiz alanlara oranla iki kat fazla verim sağladığını gösterdi. Güneş enerjisi ile kentsel tarımı birleştiren agrivoltaik sistemler sayesinde, çatı alanlarında hem elektrik hem de ekonomik değeri yüksek tarımsal ürün üretimi mümkün hale geliyor.
Denver’daki CSU Spur yerleşkesinde yapılan çalışmalarda, ışığı yüzde 40 oranında geçiren panellerin altındaki safran parselleri mercek altına alındı. Elde edilen bulgular, yeşil çatıların sahip olduğu sert mikroklima koşulları ile besin yönünden zayıf ve süzek toprak yapısının safran bitkisi için uygun bir ortam oluşturduğunu ortaya koydu.
Işık Dengesi ve Panel Konumlandırması
Jennifer Bousselot ve Reece Bailey tarafından yayımlanan raporda, aşırı gölgelemenin rekolteyi düşürebileceği belirtilerek ışık geçirgenliğinin doğru ayarlanması gerektiği vurgulandı. Araştırmacılar, yetiştirme zemininden 1,8 ila 2,4 metre yüksekliğe yerleştirilen ve güneş ışığının yüzde 30 ila 40’ını geçiren panelleri öneriyor. Doğu Fas’ta 24 ay süren bir başka saha araştırmasında ise en yüksek verim yüzde 30 gölgeleme uygulanan alanlarda kaydedildi.
Ekonomik Getiri ve İş Gücü İhtiyacı
Colorado ekibi tarafından hazırlanan modelde, 46 kilovatlık mevcut çatı paneli ve 405 metrekarelik tarım alanı üzerinden 5 yıllık maliyet hesabı çıkarıldı. Safranın gramının 35 dolar, soğanlarının 25 sent ve üretilen elektriğin 13 bin 470 dolar getireceği öngörüsüyle 5 yılın sonunda yaklaşık 61 bin dolar net kazanç sağlanabileceği hesaplandı. Ancak ilk yıl giderlerinin geliri aştığı ve projeksiyonun sıfırdan panel kurulum harcamalarını içermediği bildirildi.
Vermont Üniversitesi verilerine göre, 1 gram kurutulmuş ürün için 159 ila 179 adet çiçeğin elle toplanarak tepeciklerinin ayrılması gerekiyor. Ekim veya kasım aylarında yapılan hasadın ana tarım döneminin bitişine denk gelerek ek gelir oluşturduğu, fakat yoğun el işçiliği nedeniyle çatı sistemlerinde planlı bir yönetim yürütülmesinin zorunlu olduğu ifade ediliyor.
