Çin, 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Plan’da istihdam, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarına odaklanarak “halk merkezli” kalkınma stratejisini derinleştiriyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, yaşlı bakımı ve hizmet sektöründeki çalışanların yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik incelemelerde bulundu. Bu incelemeler sırasında, kamu hizmetlerinin doğrudan halkın ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini vurguladı. Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 105. yıl dönümünde, yönetişim felsefesinin merkezinde “halkın refahı” ilkesinin yer aldığı belirtildi.
Çin yönetimi, 2012 yılından bu yana yaklaşık 100 milyon kişiyi yoksulluktan kurtardığını açıkladı. Yönetim ayrıca, eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarında dünyanın en geniş kapsamlı sistemlerinden birini oluşturduğunu bildirdi. Güncel verilere göre, temel sağlık sigortası kapsama oranı yüzde 95’i aşarken, ortalama yaşam süresi 79 yılın üzerine çıktı.
15. Beş Yıllık Plan’da Yaşam Kalitesi Ön Planda
Çin’in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı, ekonomik büyümeden ziyade “yüksek kaliteli kalkınma” hedefine odaklanıyor. Planın üçte birinden fazlasını, istihdam, gelir adaleti, yaşlı ve çocuk bakımı gibi doğrudan vatandaşın günlük yaşamına etki eden konular oluşturuyor.
Dijital ekonominin büyümesiyle ortaya çıkan kuryeler, araç çağırma hizmeti sürücüleri ve e-ticaret çalışanları gibi “yeni istihdam” biçimlerine yönelik düzenlemeler de planın temel gündemlerinden biri olarak belirlendi. Hükümet, bu çalışanların sosyal güvenlik sistemine entegrasyonunu ve haklarının korunmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.
“Yüksek kaliteli kalkınma, insanların yaşam kalitesini iyileştirmeye ve kalkınma sonuçlarının daha geniş ve daha adil biçimde herkesin yararına sunulmasına odaklanıyor. Hedef, ekonomik büyüme ile yaşam koşullarının iyileşmesini eş zamanlı ilerleterek olumlu bir döngü oluşturmaktır.” — Zhang Linshan, Makroekonomik Araştırmalar Akademisi Araştırmacısı
Uzmanlar, bu stratejinin Çin’in kalkınma anlayışında niceliksel büyümeden niteliksel refaha geçişi temsil ettiğini belirtti. Hükümetin, kamu hizmetlerini ulaşılabilir kılarak vatandaşların gelecek beklentilerini güvence altına almayı hedeflediği ifade edildi.
