E-ticaret platformları üzerinden yapılan alışverişlerin ardından tüketicilere ulaşan dolandırıcılar, sipariş detaylarını kullanarak kişileri sistem dışı IBAN ödemelerine yönlendiriyor. Uzmanlar; SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta aracılığıyla iletilen bağlantılar ile hesap numaralarına karşı dikkatli olunması ve işlemlerin yalnızca resmi kanallardan sürdürülmesi gerektiğini belirtiyor.
Dolandırıcılar, tüketicilerin onaylanmış sipariş bilgilerini ele geçirerek sistemde aksaklık yaşandığı ya da fiyat farkı oluştuğu iddialarıyla ek bakiye talep ediyor. Alışverişe dair somut detayların sunulması, tüketicilerin iletişime geçen şahıslara güven duymasına yol açıyor.
Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, geçmişte sosyal medya işlemlerinde görülen IBAN transferi alışkanlığının güncel sipariş süreçlerine taşındığını ifade etti. Baki, yöntemin işleyişine dair şu açıklamada bulundu:
“Siparişinizde sorun oluştu, ürünün fiyatı yanlış girildi veya siparişin devam etmesi için aradaki farkı ödemeniz gerekiyor gibi gerekçelerle asıl amaç tüketicilerin platform dışına çıkarılarak kendi hesaplarına para göndermelerini sağlamak. Peki buna inanan, mağdur olan vatandaşlar neden böyle bir duruma maruz kalıyor? Çünkü bir güven oluşuyor, platformun gerçekten yaptığınız alışverişi bildiğini düşünüyorsunuz. Ancak platform dışından da kötü niyetli kişiler sizin bilgilerinize, kişisel verilerinize ulaştığı takdirde bu gibi problemler oluşabiliyor. Vatandaşlara ‘bilmediğiniz yerlerden uygulamalar indirmeyin’ veya ‘telefonunuza gelen SMS’lerdeki linklere tıklamayın’ diyoruz. Çünkü telefonlarınıza gelen sahte yazılımlarla aslında bu gibi bilgiler dışarıya aktarılıyor olabilir. Kişisel veriler de müşteri bilgisinin güvenliği açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir konu.”
Sahte Siteler ve Harici Bağlantı Riski
Güvenli ödeme altyapılarının isimleri kullanılarak kopyalanan sahte sitelere dikkat çeken Baki, tüm aşamaların e-ticaret platformunun resmi sistemi içinde tutulmasını önerdi. Baki, ödeme kanallarına ilişkin şu uyarılarda bulundu:
“Bazı platformlara özel ödeme yöntemlerinin isimleriyle sahte internet siteleri oluşturularak bu siteler üzerinden ödeme yapmanız sağlanıyor. Siz gerçekten platformda olduğunuzu zannediyorsunuz ancak dolandırıcıların oluşturduğu sahte, kopya sitenin içinde olabilirsiniz. Burada SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta yoluyla gönderilen IBAN veya ödeme bağlantılarına karşı çok temkinli olmalıyız. IBAN’a para göndermesek bile tıkladığımız link üzerinden kart bilgilerimizi girerek ödeme yapabiliriz. Onun da aslında IBAN’a para göndermekten hiçbir fark yok.”
Şüpheli Taleplerde Resmi Teyit Zorunluluğu
Ödeme yapmadan önce irtibata geçen tarafın yetkisinin resmi kanallardan sorgulanması gerektiğini aktaran Baki, aceleyle işlem yapılmaması gerektiğinin altını çizdi:
“IBAN’ı paylaşan kişinin gerçekten platform çalışanı olup olmadığı da resmi kanallarla doğrulanmalı, şüphe varsa ödeme yapılmamalı. Kesinlikle her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız. Platformun dışına çıktığımız her takdirde sorumluluk bize aittir. Dolandırıcılıkta en önemli savunma mekanizması da tüketicinin kendisinden istenen işlemi gerçekleştirmeden önce bir an durup kaynağını doğrulaması. Dolandırıcılar sosyal mühendislik yapıyorlar. Sizi anlık olarak düşünmeden karar almaya sevk ediyorlar. Panik yaratmak istiyorlar ve böylece düşünmeden yanlış işler yapmanızı, cebinizdeki paranızı kaybetmenize sebep olmaya çalışıyorlar”
