İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, konut krizine yönelik acil kararnamelerin parlamentoda reddedilmesi ve artan siyasi kilitlenmenin ardından 29 Kasım’da erken genel seçime gidileceğini duyurdu. 5 Ekim Pazartesi günü açıklanan karar, hükümetin kırılgan parlamento çoğunluğunu kaybetmesi ve ülke genelinde tırmanan protestoların ardından geldi.
Konut Krizi ve Toplumsal Tepkiler
Ülkede özellikle büyük kentlerde hızla yükselen kira bedelleri ve barınma güçlüğü uzun süredir kamuoyunun odağında bulunuyor. AP verilerine göre İspanya’da ortalama kira fiyatları son on yıllık süreçte yaklaşık iki katına çıktı. Başkent Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliye edilmesi ise toplumsal tepkiyi kitlesel sokak eylemlerine dönüştürdü.
Baskıların artması üzerine Sanchez hükümeti, spekülasyonu engellemeyi ve dar gelirli kiracıların 2030 yılına kadar evden çıkarılmasını önlemeyi amaçlayan iki acil kararname hazırladı. Düzenleme paketi; kira sözleşmelerinin kendiliğinden uzatılması ve kira artış tavanı gibi koruyucu tedbirleri kapsıyordu.
Parlamentodaki Yenilgi ve Çoğunluk Sorunu
PSOE ve Sumar ittifakının 350 sandalyeli Kongre’de yalnızca 147 milletvekiline sahip olması, yasama faaliyetlerinde bölgesel partilerin desteğini zorunlu kılıyordu. 2023 yılından bu yana merkezi bütçeyi meclisten geçiremeyen azınlık hükümeti, 2 Ekim Cuma günü yapılan olağanüstü oturumda konut düzenlemelerini oylamaya sundu.
Oylamada ilk kararname 172’ye karşı 178 oyla, ikinci kararname ise 166’ya karşı 184 oyla reddedildi. Ana muhalefetteki Halk Partisi (PP) ve Vox’un yanı sıra hükümetin dışarıdan destek aldığı Katalan Junts partisinin de aleyhte oy kullanması, Sanchez yönetiminin yasama çoğunluğunu kaybettiğini somutlaştırdı.
72 Saatte Alınan Erken Seçim Kararı
Oylama yenilgisinin ardından 3 Ekim Cumartesi günü Madrid’de yaklaşık 70 bin kişinin katıldığı ve ülke çapında 50 şehre yayılan geniş çaplı gösteriler düzenlendi. Hükümet aynı zamanda parti çevresini hedef alan yolsuzluk iddiaları ve Ceuta’daki göç tartışmalarıyla oluşan yoğun bir baskı dalgası altındaydı. Başbakan Sanchez ve ilgililer yöneltilen suçlamaları kesin bir dille reddetti.
Kral VI. Felipe’yi bilgilendiren ve Bakanlar Kurulu’nu olağanüstü toplayan Sanchez, 5 Ekim sabahı meclisin feshedildiğini ilan ederek seçmenin hakemliğine başvurduklarını bildirdi:
29 Kasım’da erken seçim yapılacağını açıkladı.
