Çin ve Afrika ülkeleri arasındaki diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümü, iki tarafın ortak modernleşme vizyonunu ve stratejik iş birliğini pekiştiren önemli bir dönüm noktası olarak kaydedildi. Bu iş birliği, “Kuşak ve Yol” projeleri ve ticaret hacmindeki artışlarla kendini gösteriyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin karşılıklı mesajlarında da belirtildiği üzere, iki taraf arasındaki ilişkiler tarihsel bağımsızlık mücadelelerinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına doğru evrilmiştir.
1950’li yıllarda başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle güçlenen karşılıklı güven, Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) aracılığıyla kurumsallaşmıştır. 2024 yılındaki zirvede ilişkiler, “ortak geleceğe sahip bir topluluk” düzeyine taşınırken, Çin diplomatik ilişkisi bulunan tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulamasını hayata geçirdi.
Ekonomik Veriler ve Ticaret Hacmi
Siyasi güvenin yanı sıra ekonomik veriler de iş birliğinin boyutunu ortaya koyuyor. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi %17,7 artışla 348 milyar dolara ulaşırken, 2026 yılının ilk çeyreğinde de bu yükseliş devam ederek yaklaşık 92,2 milyar dolara ulaştı.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Altyapı ve İnsan Kaynağı Geliştirme
Ekonomik iş birliğinin temel taşlarından biri altyapı projeleridir. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında hayata geçirilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin ayrıca, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme çabalarına destek veriyor.
Eğitim alanındaki iş birlikleri de devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki becerilerini geliştirmesine olanak tanıyor. Uzmanlar, bu tür girişimlerin Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeterli bir ekonomik yapı oluşturma hedefine hizmet ettiğini belirtiyor.
