Kenya savanında 1999 yılında başlatılan ve 18 yıl boyunca fil ile zürafa gibi büyük otçulların girişini engelleyen bilimsel çalışma, hayvanların bölgeye dönüşüyle birlikte bitki örtüsünde kalıcı değişimlerin şekillendiğini ve ağaç yapısının tamamen eski dengesine dönmediğini ortaya koydu.
Araştırma kapsamında belirli savan arazileri çitlerle çevrilerek otçul hayvanların erişimine kapatıldı. Hayvanların bulunmadığı bu alanlarda ağaç örtüsü oranı yüzde 60 seviyesini aşarken, canlıların serbestçe dolaştığı kontrol noktalarında bu oran yüzde 21 ila 32 bandında kaydedildi. Aynı süreçte korunan bölgelerdeki ağaçların boylarında ve yoğunluklarında belirgin bir yükseliş gerçekleşti.
Hayvanların Dönüşü Ağaç Büyümesini Yavaşlattı
Projenin yürütüldüğü sahada 2017 yılında çitler söküldü ve fil, zürafa ile impala gibi türler yeniden eski yaşam alanlarına girdi. Otçulların sahaya adım atmasıyla beraber ağaçların tepe tacı genişlemesi duraksadı, dikey uzama temposu geriledi ve kuruyan ağaç miktarında artış yaşandı. Deney sahası ile kontrol alanları arasındaki ağaç boyu farklılığı iki senelik süreçte kapandı.
Ağaç Yoğunluğundaki Kalıcı İzler Korundu
Geri dönen otçulların etkisiyle ağaç örtüsü süratle seyreldi ve 2025 senesinde deneyin ilk evresindeki değerlere yaklaştı. Buna karşın sahadaki ağaç sıklığı yüksek seviyesini muhafaza etti. Bilim insanları, büyük otçulların savan ekolojisinde sadece bitki tüketen unsurlar olmadığını, floranın mimarisini ve tür dağılımını doğrudan şekillendirdiğini saptadı.
